DİL, DİLE DEĞMEDEN ÖĞRENİLMEZ

 Atalarımız ne dememiş(Lanet olsun onlara—burada yazı, geçmiş ile olan geleneksel bağlantısını atom bombası ile çözmeye çalışıyor) Yine de dil dile değmeden aşık olunmuyor. Dilsiz olmak nasıl? Hiç dilsiz oldunuz mu? Diliniz, aşık olunca tutuldu mu? Ne kaldı elinizde? Sizlerin, onların, bizlerin?Benim, ben dil. Ne diller öptüm böyle bir aşk görmedim. Aşk teorisi üzerine memleketimize hakim olan 'Mevlana'yı' örnek vermekte bir sorun görmüyorum. Bunların dışında sevginin bir çok dilde aşka dönüştüğü görülebilir ama 'aşk' kelimesi bir çok batı dilinde karşılığını bulamamaktadır. İngilizcedeki 'like' hoşlanmak eylemine tabi gelmekle birlikte sevme eyleminin bir kısmını karşılamakta. Peki Aşk nerede? "Fall in Love", "Verknallt", "Liebe", Jötem ay Allah'nın aşkına bırak ya! Kim gerçek aşkı bizim gibi yaşamış? Onları yakmış, bunları söndürmüş, dilleri öpmüş?müş miş çüş... Orada duralım. Roland Barthes demişki:

Belkİ bu çevİrİde "Sözsüz"                              yerİne "Dİlsİz" kullanılmalı.

Öz Türkçe Hakkında bir Yazı:"Bunu demekle, elbette ki bütün bu «trans-»lı kelimelerin olduğu gibi Türkçe'ye alınmasını savunmuyorum. Ama «transatlantik» ve «transit» gibi uluslararası nitelik kazanmış kelimelerin bizde kullanılması, Türkçe'yi kimsenin tutsağı yapmaz, diyorum. Ayrıca bu konu bizi değinmek istediğim ikinci güçlüğe getiriyor. Bir dili konuşan bir topluluk, kendi mantığı içinde yeni kavramlara eski ekler ve köklerden yeni adlar bulur. (Nitekim, saydığım İngilizce kelimelerin pek çoğu «Roma-sonrası» kelimelerdir.) Bu kavramları başka bir dile çevirirken, ekler ve kökler arasında aynı mantıki bağlantıların kurulmasını bekleyemeyiz. Gene yukarıdaki «trans-»lı kelimeler listesine bakarsak, örneğin «transcendental» gibi bir kavram Türkçe'de «aşkınlıkçılık» olurken «translate» için «çevirmek», «transparent» icin «saydam», «transform» için ise «dönüştürmek» diyoruz. Yani, aynı kökü her zaman aynı şekilde, Türkçe'nin tekabül eden köklerine çeviremiyoruz. Böylece, Ataç'ın ortak köklere bağladığı «düşünce disiplini» zaten mümkün değil. Daha önce, Cenap şahabettin'in özlemine ilişkin olarak söylediğim gibi, bunu büyük bir sakınca saymamızın da nedeni yok. Çünkü Greko-Latin Kültürü de bu kelimeleri ya da kökleri, evrensel mantığın temeli olarak değil, gelişigüzel kullanmıştı; İngilizce'de ortak «trans» var diye çeviriye, sözgelişi, «dil-aşırı-aktarım» ve saydam için de «ara-nesne-aşırı-görüm» filan dememize gerek yok."Murat Belge, Türkçe Sorunu, Yazko Edebiyat, Mayıs 1982http://turkoloji.cu.edu.tr/GENEL/24.php

Dİl’İn yetmedİğİ bazı durumlarda “Şey”—das Ding, the thing—Muhtemelen günlük hayatımızda çok büyük bİr boşluğu dolduruyor. Pekİ bu “Şey” Nedİr? Kİmdİr?“Şey” kelİmeSİnİn kullanılması bİzİ dİlsİzleştİrİyor mu? Bu dİlsİzlİk kİme aİt? Zombİlerİn bİr dİlİ var mı?

Zombİ’nİn günlük hayatta ortaya çıkmasıEndüstri toplumlarında manifeste edilen Zombi figürü, gerçek olmamasına rağmen günlük hayatımızda belirsiz şekillerde karşımıza çıkmakta. Bu “Şey” Hollywood film endüstrisinde B-Movie adı altında bir çok defa ele alınmış ve belli başlı özelliklerle donatılmıştır. Zombi’ler ne ölü, ne canlı: ikili karşıtların arasında hızlıca hareket eden şeylerdir. Salya, ısırık vb. Fiziksel yollarla kendi türlerini çoğaltma özelliğine sahiptirler. Ancak, bu yazı, “Şey’lerin” olumsuzluğunun altında yatan nedenleri bir yana bırakıp zombileri anlamaya çalışmak istiyor. Zombiler, endüstri toplumlarındaki çalışan bireyler olabilirler.(Deleuze & Guattri) Fakat bunun dışında Zombi figürü “Şey” olması ötüründen bir çok başka toplum sınıfını, yabancıları veya herhangi, sözde “korku yayan” grubu temsil edebilme potansiyeline sahiptirler. Zombi figürü, ulusalcı bir biçimde “insani varlıkları” bir araya getirir.  Yaşamak için yapılması gereken tek şey farkılıklarımızı bir yana bırakıp beraberce bu tehlikeli Şey’e karşı savaşmaktır. Bu anlamda Zombi’ler, insanları “Ötekileştirmeden” birbirlerine yaklaştırken, kendi “varlık”larını ötekileştirirler. “Şey” olmak dil’deki “Yalın” hal gibidir. Bu yalınlık içi boş olan bir kabuktur. İşte bu yüzden bu kabuk insanlar tarafından, kendilerine ait olan korkularla doldurulur. Bu anlamda; Zombi, her türlü olumsuzluğu içerleyen bir kabuktur.Düşünmemiz gereken durum, zombilerden kaçmak yerine, zombilere gidebilmek ve bazen zombi olabilmektir. Zaten bu enfeksiyon sosyal hayatımızda kontrolümüz dışında bir çok değişik şekilde ortaya çıkmaktadır. Önemli olan bu enfeksiyon durumunu kavramaktır. Bu açıdan belki zombiler, kendi pasif tavırları içerisinde “diğer”lerine ait olan özelliklerin her birini taşıma becerisine sahiptirler. Bu özellik sayesinde Zombi birçok değişik şeylerin toplamıdır. Zombiler, tekil gibi gözüken ama çoğul özellikleri olan “şey”lerdir. Bu açıdan insan varlığının “öz”ündeki-Telos- büyük potansiyellerin tekrardan hatırlamasına yardımcı olabilirler.  

Şey'lerden bahsederken yazı'nın aklına "şİrİnlemek" gelİyor.

İŞTEŞ VE ZOMBİBunların dışında Türkçe dilindeki “İşteş” eylemlerinin pozitif anlamda zombilere ait olabildiğini öne sürmek istiyorum. iŞTEŞ eylemler eylemlerin karşılıklı özneler arasında eş değerli güçte uygulanmasını sağlarlar. Bu sayede hiyerarşik pratikler tamamen ortadan kalkar. Bu eylemler İngilizce dilinde “Pronominal Verb” olarak ortaya çıkar. Ancak eğer “Öpmek” örneğini İngilizce dilinde incelersek, bu eylemin çoğu zaman tek yönlü ortaya çıktığı görülür. Yani dilsel kurguda, öpmek taraflardan biri sayesinde ortaya çıkar ve karşı taraf buna cevap verir. Buna karşın türkçedeki “Öpüşmek” karşılıklı tarafların eş güçte uyguladığı bir eylemdir. “Öpüşmek”, “Sevişmek”, “Konuşmak” gibi eylemlerinin taraflardan eş güçte kullanılabilmesi, zombilerin birbirlerine uyguladığı pasif olarak algılanan ama insan varlığının “zombi” olamadan hiç anlayamacağı “işteş” eylemlerden oluşur. Zombiler muhtemelen genel anlamda işteş olmayan eylemleri—“İçmek”, “Isırmak” ya da “Koşmak”— işteş eylemlere dönüştürme becerisine sahiptirler. Zombiler birlikte koşmazlar ama zombiler koşuşurlar, içişirler, ısırışırlar.

Belki de bazı Sufi pratikleri bu çoğulluğu Batı’dan çok önce bulmuştu. Popüler olan Mevlana örneğinin Batı’da yaygınlaşmasının nedeni bu olabilir. Aslında doğu kültürlerinde bahsedilen “çoğul” özelliklerin unutmasının nedeni yine Batı’nın Doğu’yu nasıl kurguladığı ile ilgilidir. Bu dinamik bir çok eski bilginin aitliğini sorgularken, bu bilgilerin tabu haline gelmesine neden olmuş olabilir. 

İlginç bir Makale:"Bu makale Mevlânâ’nın gayri-müslimlere bakışının dini çoğulculuk ve dışla-macılık arasında bir yerde oluşunun tahlil etmeyi hedeflemektedir; ancak bu yer basitçe dinsel kapsamacılık (inclusivism) değildir; çünkü Mevlânâ’nın çalışmaları Batı dünyasının Hıristiyan olmayanlar ve Batılı olmayanlara ilişkin geliştirdiği gibi bir "öteki" kavramını yansıtmaz. Bu nedenle, Mevlânâ’nın gayri-müslimlere yaklaşımını Batılı dışlamacılık, kapsayıcılık, çoğulculuk, diyalogculuk ve işbirlikçilik kavramları bağlamında anlamaya çalışmak yanlış olacaktır. Batı Hıristiyanlığı diğer dinleri ve inançları "Ben ve Öteki" düalistik metafiziği temelinde algılar. Mevlânâ’nın çağrısının Müslümanlar ve Müslüman olmayanlardan (Hıristiyanlar, Yahudiler, Budistler, Ate-istler ve Putperestler vb.) karşılık bulmasının nedeni de onun diğer inanç sahiplerini algılamasında bir "öteki" düşüncesine müsaade etmemesidir."Cengiz Batukhttps://www.marife.org/marife/article/view/394/394